Annemarieke van Egeraat over Warm Rotterdam
Armoede bestrijden, maar dan anders
Rotterdam is een van de armste steden van Nederland. En dat kan echt anders, stelt Annemarieke van Egeraat. Met Warm Rotterdam trekt ze alles uit de kast om de armoede terug te dringen. Het geheim? Een tegendraadse aanpak, mét de Rotterdammers. Juist de mensen in armoede zijn de belangrijkste raadgevers.
Van Egeraat woont zelf al heel lang in Rotterdam en deed er ook sociologisch onderzoek. Ze dacht de stad goed te kennen. Dat inzicht veranderde toen ze als directeur van Warm Rotterdam de ervaringsverhalen hoorde van mensen die in armoede leven. Van Egeraat: ‘Dan doorzie je pas echt hoe het systeem omgaat met mensen die kwetsbaar zijn en hoe armoede mensen traumatiseert. Armoede trekt diepe sporen in levens. Het is dat niet gezien worden. Het oordeel dat het wel je eigen schuld zal zijn. Het compleet buitengesloten raken. De menselijke waardigheid die diep wordt geraakt.’
Hardnekkig probleem
In Rotterdam leven zo’n 100.000 mensen op of onder de armoedegrens, vertelt Van Egeraat. ‘Zij hebben niet genoeg geld om van te leven. Dagelijks worden hun economische grondrechten geschonden.’ Niet alleen Rotterdam kijkt tegen hoge armoedecijfers aan. Al jaren wordt met allerlei initiatieven geprobeerd om het aantal mensen in armoede in Nederland terug te dringen.
Wat maakt de aanpak van Warm Rotterdam kansrijk? ‘Dat de ervaringsdeskundigheid van mensen in armoede het hart is van onze aanpak. Zij weten als geen ander wat het is om in armoede te leven. En ze weten wat hen geholpen zou hebben. Alles wat onze organisatie inbrengt of ontwikkelt, is gebaseerd op hún ervaring.’
Vaak hoort Van Egeraat bestuurders zeggen: ‘Oh, maar ik ken de stad hoor, ik weet wat er speelt.’ Of er zijn tegenwerpingen: ‘We kunnen toch echt niet met iedereen in gesprek.’ Maar die argumenten houden geen stand meer. Warm Rotterdam stelde een adviesraad samen van zo’n 25 ervaringsdeskundigen uit alle delen van de stad. Zij delen hun kennis met bestuurders, politici, organisaties, bedrijven en bewoners. ‘Hun kennis en kunde is de basis van alles. Zoals voor onze campagnes en voor het agenderen van systeemfouten.’
Basisboodschappenlijst
Zo is er inmiddels met inbreng van ervaringsdeskundigen het keurmerk Geldzorgenbewuste organisatie gemaakt. Dit is bedoeld voor bedrijven die zich inzetten voor klanten en werknemers met geldzorgen. In plaats van hun schuldenproblematiek te laten oplopen, bieden zij een helpende hand om erger te voorkomen. Een ander voorbeeld is de basisboodschappenlijst waarop de meest noodzakelijke producten staan, zoals volkorenbrood, fruit, rijst en melk. Winkeliers worden daarmee uitgedaagd om juist deze boodschappen betaalbaar te houden voor mensen in armoede. Recent verscheen bovendien de basiszorglijst met de meest noodzakelijke medicijnen. De ervaringsdeskundigen lopen ook mee als de woningbouwcorporatie het gesprek aangaat met bewoners die een huurachterstand hebben. Ze adviseren waterbedrijven over hoe ze in gesprek kunnen gaan met klanten die geldzorgen hebben. En met hulp van het team Warm Rotterdam brengen ze hun kennis in tijdens commissievergaderingen van de gemeenteraad. Dit alles doet er toe, want Van Egeraat is er helder over: armoede terugdringen kan alleen door systeemverandering.
Wat betekent een stad zonder armoede?
Warm Rotterdam laat ervaringsdeskundigen uit alle delen van de stad daarover vertellen. Bijvoorbeeld in gesprekken met beleidsmakers, tijdens gastlessen en in interviews. En in een filmpje op de website. Een greep uit de wensen uit dit filmpje:
– Boodschappen die betaalbaar zijn
– Niet meer met een lege maag naar school hoeven
– Energie hebben om met je vriendjes te spelen
– Goed in je vel zitten
– Gewoon eens leuke dingen doen
– Betaalbare energie
– Gezond kunnen zijn
– Geen zorgen dat er niet genoeg geld is
– Niet bang zijn om hulp te vragen
– Geen eenzaamheid
– Niet meer bang zijn als de deurbel gaat